UPPCS प्रारंभिक परीक्षा 2020 · सामान्य अध्ययन I · प्रश्न 100

Read in English · हिंदी अनुवाद: Battle IAS

पंचायतों के सभी निर्वाचनों का अधीक्षण, निदेशन और नियंत्रण किसमें निहित है?

  1. a राज्यपाल
  2. b भारत निर्वाचन आयोग
  3. c ज़िला पंचायत राज अधिकारी
  4. d राज्य निर्वाचन आयोग
उत्तर (d) · Battle IAS द्वारा जाँचा गया

विकल्प (d), राज्य निर्वाचन आयोग, सही है। अनुच्छेद 243K के अंतर्गत पंचायत निर्वाचनों का अधीक्षण, निदेशन और नियंत्रण, जिसमें निर्वाचक नामावली तैयार करना भी शामिल है, राज्य निर्वाचन आयोग में निहित है, जिसका प्रमुख राज्यपाल द्वारा नियुक्त राज्य निर्वाचन आयुक्त होता है। आयुक्त को केवल उच्च न्यायालय के न्यायाधीश की तरह ही हटाया जा सकता है। अनुच्छेद 243ZA नगरपालिकाओं के लिए यही व्यवस्था करता है। राज्यपाल (a) केवल आयुक्त की नियुक्ति करते हैं। भारत निर्वाचन आयोग (b) संसद, राज्य विधानमंडलों तथा राष्ट्रपति और उपराष्ट्रपति के पदों के निर्वाचन कराता है (अनुच्छेद 324)। ज़िला पंचायत राज अधिकारी (c) एक प्रशासनिक अधिकारी है। अवधारणा: भारत निर्वाचन आयोग और राज्य निर्वाचन आयोग अलग-अलग और स्वतंत्र निकाय हैं।

सावधानी

भारत निर्वाचन आयोग लोकसभा और विधानसभा चुनाव कराता है; पंचायत चुनाव राज्य निर्वाचन आयोग कराता है।

संबंधित UPPCS प्रश्न

UPPCS प्रारंभिक 2020 के सभी प्रश्न →